درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 9: سوره تغابن و ملک، هَیهات مِنَّاالِذّلَّة
جلسۀ اول: سورۀ تَغابُن
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱﴾ هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كَافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۲﴾ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ ﴿۳﴾ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَ مَا تُعْلِنُونَ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۴﴾ أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذَاقُوا وَ بَالَ أَمْرِهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۵﴾ ذَلِكَ بِأَنَّهُ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالُوا أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا فَكَفَرُوا وَ تَوَلَّوْا وَ اسْتَغْنَى اللَّهُ وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿۶﴾ زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ﴿۷﴾ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿۸﴾ يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ذَلِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ يَعْمَلْ صَالِحًا يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ وَ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۹﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ تَغابُن / آیهٔ 1 تا 9
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ خَالِدِينَ فِيهَا وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۱۰﴾ مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۱۱﴾ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴿۱۲﴾ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۳﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَ أَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۱۴﴾ إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَ أَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۵﴾ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْرًا لِأَنْفُسِكُمْ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۶﴾ إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ﴿۱۷﴾ عَالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهَادَةِ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱۸﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ تَغابُن / آیهٔ 10 تا 18
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 96 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
توکّل میکند، اندازه، قرار میدهد، محل خروج
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | یَتَّقِ (یَتَّقی) | تقوا داشته باشد | 2 | یَجعَلُ | قرار میدهد |
| 3 | مَخرَج | راه نجات، محل خروج | 4 | حَیثُ | جا، هرکجا |
| 5 | یَحتَسِب | گمان میکند | 6 | یَتَوَکَّلُ | توکل میکند |
| 7 | حَسبُ | کافی است | 8 | قَدر | اندازه |
فعالیت 2 (صفحهٔ 96 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- وَ مَن یَتَّقِ اللهَ: و هر کسی تقوای خدا را پیشه کند
2- یَجعَل لَهو مَخرَجًا: قرار میدهد برای او راه نجات
3- وَ یَرزُقُهُ: و روزی میدهد او را
4- مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ: از جایی که گمان نمیکند
5- وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ: و هر کس توکل کند بر خداوند
6- فَهُوَ حَسْبُهُ: پس او برایش کافی است
7- قَدْ جَعَلَ اللَّهُ: قطعاً قرارداد خداوند
8- لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا: برای هر چیزی اندازه
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 97 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 556 تا 561 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ این عبارات از سورهٔ طلاق را کامل کنید. این قطعه یکی از زیباترین و پرمعناترین پیامهای قرآنی است. سعی کنید این قطعه را حفظ کنید و آن را با توجه به معنای آن، در آغاز روز و پس از نمازهای خود بخوانید.
1- وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا ﴿۲﴾: و هر کس تقوای خدا را داشته باشد. قرار میدهد برای او راه نجاتی
2- وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ: و روزی میدهد او را از جایی که گمان نمیکنید.
3- وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ: و هرکس توکل کند بر خدا پس او برایش کافی است.
4- إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ: قطعاً خدا کار و خواست خود را به انجام میرساند.
5- قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا (3): قطعاً قرارداد خدا برای هر چیز اندازهای
ج) با مراجعه به صفحهٔ ٥٥٩ قرآن کریم، آیهٔ ١١ سورهٔ طلاق را به طور کامل ترجمه کنید. معنای کدام یک از کلمات این آیه را نمیدانید؟ آیا میتوانید معنای این گونه کلمات را با توجه به سایر کلمات هرجمله، حدس بزنید.
1- یَتلوا: تلاوت میکند
2- مُبیَنت: روشن
3- یُدخِلهُ: داخل میکند او را
4- لِیُخرِجَ: تا خارج کند
د) در آیات صفحه ٥٥٧ چند پیام قرآنی آمده است؟ یکی از این پیامها بیانگر هدایت خاص خداوند است. آن را یافته، همراه با ترجمه بنویسید.
جلسۀ دوم: سورۀ مُلک
تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱﴾ الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ ﴿۲﴾ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا مَا تَرَى فِي خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِنْ تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِنْ فُطُورٍ ﴿۳﴾ ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَ هُوَ حَسِيرٌ ﴿۴﴾ وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَ جَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّيَاطِينِ وَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِيرِ ﴿۵﴾ وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۶﴾ إِذَا أُلْقُوا فِيهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِيقًا وَ هِيَ تَفُورُ ﴿۷﴾ تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّمَا أُلْقِيَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ﴿۸﴾ قَالُوا بَلَى قَدْ جَاءَنَا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنَا وَ قُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلَالٍ كَبِيرٍ ﴿۹﴾ وَ قَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ﴿۱۰﴾ فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقًا لِأَصْحَابِ السَّعِيرِ ﴿۱۱﴾ إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ ﴿۱۲﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ مُلک / آیهٔ 1 تا 12
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 99 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
میشنیدیم، دست، اندیشه و درک میکنیم، یا، مرگ
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | یَد | دست، جمع: اَیدی | 2 | مَوت | مرگ |
| 3 | یَبلو | میآزماید | 4 | اَیّ | کدام، کدام یک |
| 5 | کُنّا نَسمَعُ | گوش شنوا داشتیم، میشنیدیم | 6 | اَو | یا |
| 7 | نَعقِلُ | اندیشه و درک میکنیم | 8 | سَعیر | دوزخ، آتش فروزان |
فعالیت 2 (صفحهٔ 99 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- بِيَدِهِ الْمُلْكُ: به دست اوست فرمانروایی
2- خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيَاةَ: خلق کرد مرگ و زندگی را
3- لِيَبْلُوَكُمْ: تا بیازماید شما را
4- أَيُّكُمْ: کدام یک از شما
5- الْعَزِيزُ الْغَفُورُ: عزتمند بسیار آمرزنده
6- لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ: اگر گوش شنوا داشتیم
7- أَوْ نَعْقِلُ: یا اندیشه و درک میکردیم
8- مَا كُنَّا: نبودیم
9- أَصْحَابِ السَّعِيرِ: اهل دوزخ
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 100 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 562 تا 567 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات اول و دوم و نیز آیهٔ ١ تا ١٠ سورهٔ ملک را کامل کنید.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
1- تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ: برقرار و پر خیر است کسی که به دست اوست فرمانروایی
2- وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱﴾: و او بر هر چیزی تواناست.
3- الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيَاةَ: کسی که خلق کرد مرگ و زندگی را
4- لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا: تا بیازماید شما را که کدام یک از شما عمل بهتری دارد.
5- وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ ﴿۲﴾: و او عزتمند بسیار آمرزنده است.
6- وَ قَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ: و گفتند اگر میشنیدیم یا اندیشه و درک میکردیم.
7- مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ ﴿۱۰﴾: از اهل دوزخ نبودیم.
ج) از صفحهٔ 563 قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و معنای هریک را همراه آن بنویسید.
1- أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ: آیا نمیداند کسی که آفریده است.
2- و إنّما أنا نذیر مبین: و من فقط هشدار دهندهای آشکار هستم.
3- قل انما العلم عند الله: بگو فقط علم نزد خداست
د) در صفحهٔ 564 قرآن کریم در آیهٔ مشهوری، پیامبر اکرم به داشتن صفت بسیار ارزشمندی توصیف شده است. این آیه را بیابید و به عنوان پیام قرآنی، همراه با معنای آن بنویسید. خوب است این آیه را حفظ کنید.
ما در این ویژگی چه نسبتی با پیامبر خود داریم؟ مولوی در تمثیل زیبایی میگوید:
شیر را، بچه همی مانَد به او
تو به پیغمبر چه می مانی، بگو
ما نیز اگر خوش اخلاق و مهربان و دارای اخلاقی نیکو باشیم به پیامبران شبیه شدهایم اما اگر با دیگران تندی و اخلاق بد رفتار کنیم هیچ نسبتی با ایشان نخواهیم داشت.